نقش تبریز در مشروطه صرفا نظامی نبود، بلکه نقش نهادساز داشت. شکلگیری انجمنها، توسعه آموزش نوین و مشارکت مردم نشان میدهد آذربایجان از نخستین کانونهای شکلگیری جامعه مدنی محسوب میشود.
استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به ارتباط مشروطیت با حکمرانی مطلوب، اظهار کرد: امروزه ادبیات توسعه، کیفیت حکمرانی را با شاخصهایی مانند حاکمیت قانون و اثربخشی ارزیابی میکند و بسیاری از مطالبات مشروطهخواهان امروز در قالب همین شاخصها در ادبیات حکمرانی دیده میشود.
سرمست با تاکید بر اهمیت نهادها، گفت: نهادها مهمتر از افراد هستند و ما در آذربایجان شاهد نهادهای قهرمانپرور هستیم. در بحث انقلاب مشروطه، ذهن ما بیشتر به سمت ستارخان و باقرخان میرود، اما اگرچه این شخصیتها مهم هستند، نهادهای قانونی و پارلمانی و شرایط اجتماعی بودند که آنها را پرورش دادند.
وی با اشاره به ادامه تحولات تاریخی آذربایجان، اظهار کرد: آخرین نمونه نقشآفرینی آذربایجان در ایران را میتوان در دولت وفاق ملی دکتر پزشکیان مشاهده کرد. زمانی که ایران در معرض خطر بود، دکتر پزشکیان که برآمده از فرهنگ و مدنیت آذربایجان است، امروز نقشآفرین بوده است.
وی با بیان اینکه هیچ برنامه توسعهای بدون اعتماد عمومی موفق نمیشود، افزود: برگزاری چنین همایشهایی دست دراز کردن به سوی سرمایههای اجتماعی است تا برای حکمرانی مطلوب مورد استفاده قرار گیرد.
استاندار آذربایجان شرقی ادامه داد: شعار این همایش، بحث آزادیخواهی است و انقلاب مشروطیت را باید نقطه آغاز به رسمیت شناختن حقوق ملت در مقابل حاکمیت دانست. آزادی نه به معنای بیقانونی، بلکه به معنای صیانت از کرامت انسان، آزادی اندیشه و بیان و مشارکت مردم در مسائل اجتماعی است؛ قانون بدون آزادی و آزادی بدون قانون معنا ندارد.
سرمست ادامه داد: مشروطه به معنای ایجاد تعادل میان انتظار مشروع دولت و امور بنیادین ملت بود.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به تجربه تاریخی مشروطه، اظهار کرد: امروز بیش از هر زمانی به گفتوگوی ملی، تقویت فرهنگ نقد مسئولانه، افزایش مشارکت، صیانت از حقوق شهروندی و تقویت اعتماد عمومی نیاز داریم چراکه استمرار مشروطیت بیش از یک قرن در ایران، در مسیر نهادینهسازی این مفاهیم بوده است.
وی افزود: جامعه به حاکمیت واحد، تقویت نهادهای تخصصی، شفافیت، مشارکت نخبگان، افزایش سرمایه اجتماعی و انسجام ملی نیاز دارد.
استاندار آذربایجان شرقی تاکید کرد: آذربایجان شرقی در ادامه سنت مشروطه، امروز نیز با تکیه بر سرمایه اجتماعی، پژوهشگران، بخش خصوصی، فرهنگ دینی و مشارکت اجتماعی سازمانهای مردمنهاد میتواند همچنان در حکمرانی نوین پیشگام باشد.
سرمست خاطرنشان کرد: دکتر پزشکیان با تأسیس مرکز مشروطه پژوهی موافقت کردهاند و پیشنهاد دارم رئیس دانشگاه تبریز در این زمینه پیشقدم شود. در مورد نامگذاری روز تبریز نیز پیگیریها ادامه دارد.
همایش یکصد و بیستمین سالگرد پیروزی انقلاب مشروطه شامگاه چهارشنبه و همزمان با بزرگداشت روز تبریز از سوی نهادهای فرهنگی و خانه توسعه آذربایجان در سالن پتروشیمی این شهر برگزار شد.